Chi tiết tin - Thị trấn Khe Sanh - Hướng Hóa

Năm 2026, dự báo nguy cơ thiếu nước vụ Hè Thu 2026 tại khu vực xã Khe Sanh ở mức thấp đến trung bình. Các giải pháp cần tập trung vào bảo dưỡng hệ thống kênh mương tự chảy trước vụ và sửa chữa các hư hỏng, nạo vét hồ chứa để đảm bảo an toàn công trình, sẵn sàng kích hoạt biện pháp ứng phó theo từng kịch bản khi cần. 

Vụ Hè Thu năm 2026, tổng diện tích tưới trên địa bàn toàn xã là 148,5 ha. Trong đó: Diện tích lúa: khoảng 123,0 ha;  Diện tích màu, mạ: khoảng 3,5 ha; Diện tích nuôi trồng thủy sản: khoảng 20,0 ha. Hiện nay, trên địa bàn xã có tổng cộng 15 công trình thủy lợi, bao gồm 07 hồ chứa và 08 công trình kênh mương thủy lợi sử dụng nguồn tự chảy dẫn nước từ khe suối về đồng ruộng, phục vụ một phần đáng kể diện tích sản xuất.

Trong điều kiện thời tiết các năm bình thường (có mưa trong các tháng 5 - 6), nguồn nước từ khe suối cơ bản bảo đảm duy trì lưu lượng tự chảy phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, một số hệ thống kênh mương, công trình dẫn nước đã xuống cấp, bị bồi lấp, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và phân phối nước phục vụ sản xuất. Để chủ động phòng, chống hạn hán, thiếu nước vụ Hè Thu năm 2026, một số giải pháp được đặt ra như sau:

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến đến người dân về tình hình nguồn nước, nguy cơ hạn hán trong vụ Hè Thu năm 2026 và các biện pháp ứng phó phù hợp, nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong tổ chức thực hiện.

Chỉ đạo gieo sạ tập trung từ ngày 20/5-30/5, muộn nhất 05/6/2026, đảm bảo thu hoạch hoàn thành trước 30/8/2026 theo khung thời. Thường xuyên theo dõi lưu lượng nguồn nước đầu nguồn; khi phát hiện dấu hiệu suy giảm bất thường, lập tức tham mưu UBND xã kích hoạt kịch bản ứng phó phù hợp. Phân công cán bộ phụ trách địa bàn theo dõi, báo cáo tình hình sản xuất và nguồn nước tại từng khu vực.

          Khi nguồn nước có dấu hiệu thiếu hụt: Ưu tiên lúa giai đoạn trổ bông và làm đòng; tiếp đến là lúa đẻ nhánh; cuối cùng là giai đoạn mạ và diện tích cuối tuyến.

Áp dụng kỹ thuật tưới ướt - khô xen kẽ: Sau gieo cấy 7-10 ngày, duy trì lớp nước mặt ruộng 3-5 cm; để khô tự nhiên đến khi đất nứt chân chim (5-7 ngày) rồi tưới lại. Phương pháp này giảm lượng nước sử dụng 20-30% mà không ảnh hưởng năng suất. Khuyến khích người dân tích trữ nước tại ao, hồ nhỏ trong thời kỳ còn nước để tưới bổ sung khi cần.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng được xác định là giải pháp định hướng, khả năng triển khai trên diện rộng còn hạn chế do tập quán canh tác và địa hình manh mún. Đối với các diện tích tại vùng có điều kiện thuận lợi, khuyến khích trồng cây cạn ngắn ngày như ngô lai (85-90 ngày), đậu xanh, đậu đen, lạc, bí đỏ, cây có nhu cầu nước thấp hơn lúa 60-70%, phù hợp đất dốc.

Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân nhận thức đúng về điều kiện sản xuất thực tế của từng thôn, từng khu vực, không tổ chức sản xuất đối với những diện tích không đảm bảo hiệu quả, từng bước hình thành thói quen sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn.

          Trên cơ sở đánh giá hiện trạng các công trình thủy lợi trên địa bàn đã xuống cấp, bồi lấp và giảm khả năng tích nước, việc đầu tư, sửa chữa và nâng cấp công trình được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao khả năng trữ nước, đảm bảo phục vụ sản xuất trong điều kiện thời tiết diễn biến bất lợi.

Trong thời gian sản xuất: kiểm tra lưu lượng đầu ống định kỳ 02 tuần/lần trong điều kiện bình thường; hàng tuần khi có dấu hiệu nắng hạn kéo dài. Khi lưu lượng giảm trên 30% so bình thường, báo ngay UBND xã để có phương án xử lý kịp thời.

Đầu tư, sửa chữa và nâng cấp công trình thủy lợi được xác định là giải pháp trọng tâm và lâu dài. Ưu tiên tổ chức nạo vét lòng hồ, khơi thông dòng chảy tại các hồ chứa và hệ thống kênh mương bị bồi lấp, đặc biệt là các công trình đã bị giảm dung tích tích nước nghiêm trọng. Trong đó, tập trung nạo vét, sửa chữa hồ thủy lợi như: Hồ thôn Tân Xuyên để đảm bảo khả năng tích trữ và phục vụ tưới tiêu; thực hiện nạo vét hồ thôn Của nhằm khôi phục dung tích hữu ích và nâng cao hiệu quả cấp nước cho sản xuất. Đồng thời, tiến hành khảo sát sửa chữa, nạo vét hệ thống kênh mương thủy lợi thôn Ván Ri, thôn Cu Dông, thôn Ruộng, thôn  Xa Re… để đảm bảo khả năng dẫn nước và phục vụ tưới cho các khu vực sản xuất liên quan.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát, sửa chữa, khắc phục các hư hỏng tại các công trình thủy lợi khác trên địa bàn, nhất là các hạng mục xuống cấp như đập, tràn, kênh dẫn, cống lấy nước. Đối với các công trình bị bồi lấp, xuống cấp kéo dài, cần có kế hoạch cải tạo, khôi phục hoặc từng bước đầu tư nâng cấp nhằm nâng cao năng lực phục vụ sản xuất.

Đồng thời, chủ động triển khai các biện pháp công trình tạm thời (nếu cần) nhằm ứng phó với tình trạng thiếu nước cục bộ, như đắp đập tạm để nâng cao mực nước, tận dụng tối đa nguồn nước từ các ao, hồ nhỏ, khe suối phục vụ sản xuất. Việc thực hiện cần linh hoạt, phù hợp với điều kiện địa hình và khả năng nguồn nước tại từng khu vực.

Bích Liên